AM | RU
USD
EUR
RUB

Ջավախահայությունն ապրեց հերթական արհավիրքի ծանր տարիները …

 

«Վահե ջան, Էրեվնու բանմ չե՞ս փերել, կարդանք…»: Ջավախքցի պարզ ու շիտակ մարդու այս նույնքան պարզ ու հարցական նախադասությունն իրականում իր մեջ մեծ փլիսոփայություն է պարփակում: Բազմիմաստ ու ենթաշերտերով հարուստ այս հարցմունքին անհնար էր տալ բացասական պատասխան: «Փերել եմ...» : Բայց…

2009 թ. վերջերն էին: Սովորականի պես մեկնում էի Երևանից Հայրենի Ջավախք: Ինչպես միշտ՝ հետս վերցրել էի լրագրերի մի փոքրիկ տրցակ՝ գյուղում և այլուր հանդիպող ծանոթ մարդկանց տալու համար: Ոլորտի աշխատակից բարեկամներս էին տվել՝ «Եղբայր, էնքան էլ հնացած չեն, ափսոս է դեն նետելը, տար ձեր մոտ՝ կկարդան, գիտենք, որ ձեր մոտ՝ Ջավախքում…»:

Մի 4-5 անուն թերթեր էին, 1-2 անուն ամսագիր:

- Էս ռա գազեթեբիա (Ի՞նչ թերթեր են):

- Ձվելի գազեթեբիա, ձմա (Հին թերթեր են, եղբայր):

- Ինչի՞ կխաբես, էդիկ վրացի է՝ չի հասկնա, ահան, թըզը թերթ են: Չէ, տուր իստեղ իդոնք, չի կարելի, ինի վեշերուդ մեջնա՞ կա,- մեջ մտավ ջավախահայ մի այլ աշխատակից, մի ազգադավ մարդկային տեսակ:

- Չէ, բայց՝ էս ինչ վիճակ է, խոմ ծախելու չե՞մ տանի: Ախըրքըլըկ հայերեն կարդալա՞ չի կարելի:

- Չէ, էնտեղ օր թերթ տեսան, մեզի իստեղ գործերես կհանեն, հայդե պահեստ, տեսի, օր սաղին ձեռքերենա կառնենք, մեննըկ դու չես:

- Լավ, արի էս անգամ տանիմ, էլ չեմ փերե:

- Չէ, չէ, կսեմ չի կարելի, քալուդ ետ կտանիս:

- Ընկեր, դու հա՞յ ես, թե՞ մեննըկ ազգանունդ է հայկական, ամոթ է, օր քեզի պես մեկն իմ զեմլյակն է, գիտե՞ս, օր ոչ օրենքով, ոչ ա բարոյապես չի արդարացվի քու էրածդ: Էտոնց համար մե օրմ խղճիդ ու ազգությանդ առաջ պատասխան տի տաս…

- Էլ ուրուշ բան մի զրցի, պասպոռտդ տուր, սպասե, թերթերտա տանիմկը նես...

Ինչպես կռահեցիք՝ ՀՀ-Ջավախք սահմանային անցակետում էր, որ եղավ այս դեպքը. Չարաբաստիկ այդ օրվա դեպքից մինչ օրս ես նույնպես հայտնվեցի այն մարդկանց կարմիր ցուցակում, որոնց անձնագրային տվյալների մուտքագրումից անմիջապես վառվում են գունավոր ազդանշանները: Իսկ սահմանային աշխատակիցներն իսկույն անհանգիստ շարժումներով կանգնեցնում են գրանցումը. համակարգիչը փչացավ, մինչև որ վերադասները տեղեկանում են մեր «վտանգավոր գալստյան» մասին…

- Վահե ջան, Էրեվնու բանմ չե՞ս փերել, կարդանք…
- Չէ, էլ չեն թողնե, քանիմ հատ թերթնա ձեռքես առան…

Ջավախահայությունն ապրում էր արհավիրքի ծանր օրեր…

ՀՀ-ի հետ մշակութային կապն իսպառ կորստյան եզրին էր: Ձուլման հզոր ալիք էր դա, որ իր քայքայիչ մեքենայով հարվածեց Ջավախքին՝ փորձելով հիմքից սասանել հայության ազգային գիտակցությունը: Դառնաղետ այս փորձությունը յուրօրինակ քննություն էր բոլորի համար. շատերը դիմացան, որոշները՝ ոչ… Բարոյազրկման, մատնության, քծնանքի ու դավի այս մթնոլորտում որոշները պարտվեցին՝ ապրելով բարոյական վախճան: Ձևախեղվում էր այն ամենը, ինչը խոչնդոտ էր հայության գիտակցության խեղման և ձուլման ճանապարհին, իսկ մարդիկ զարմացած, զայրացած ու կարկամած վիճակում էին…

Վրացական պետության, մշակույթի, արվեստի ու գիտության հիմքերում կանգնած հայությունը մեկուսացվում էր, արագորեն փոխարինվում' միայն կործանելու, գրավելու, ավերելու ընդունակ թյուրքական հորդաներով: Ջավախահայության ուսերին ընկած ծանրությունը դրանով տասնապատկվեց. այժմ վերջինս ստիպված էր հետ շպրտելու վրաց պետության համար կործանարար թյուրքական լայնածավալ գրոհը, որն իրականացվում էր վրացական փառասեր ու փողասեր առաջնորդների վարքին համահունչ: Ջավախահայությունն այստեղ էլ իր պատմական բարձրության վրա էր՝ հերթական անգամ անկեղծորեն մտահոգվելով վրաց պետության ճակատագրով: Ցավոք, այս մտահոգությունը հերթական անգամ միակողմանի էր…

Ջավախահայությունն ապրում էր արհավիրքի ծանր օրեր…

Շատերը, սակայն, պատվով դիմակայեցին: Փառք բոլոր այդ մարդկանց՝ մանկավարժ ու քաղաքական գործիչ, ուսանող ու հողագործ, պաշտոնյա ու մտավորական, լրագրող ու բժիշկ, հոգևորական ու արվեստագետ… Հերոս մարդիկ: Մաքառումի այդ ծանր օրերին նրանցից շատերը պոռթկացին՝ կրելով հոգեկան ու ֆիզիկական տառապանքներ, շատերը դիմացան՝ սեղմված ատամներով, շատերը… Փրկվեց ամենաէականը՝ այն արժեհամակարգը, այն հոգևոր դաշտը, առանց որի կկտրվեր պատմության շղթան:

18-րդ դարի վերջ՝ լեզգիների և կովկասյան ցեղերի արշավանք, մշակույթի ու կենաց ընդհատում: 1918 և 1921 թթ.՝ թուրքական զորքերի արշավանք, արյունոտ ցեղասպանություն: 2003-2012 թթ.՝ երիտվրացիների քաղաքական ուղեգիծ, մշակութային ընդհատման և տեսակի ձևախեղման վտանգի շրջան:

Ջավախահայությունն ապրեց հերթական արհավիրքի ծանր օրերը…

2012 թ. հոկտեմբեր - 2013 թ. հոկտեմբեր. Ջավախահայությունը թևակոխեց նոր՝ հակասությունների, անորոշությունների, նաև՝ հույսի ու հավատի մի շրջան:

2013 թ. հոկտեմբեր. սպասելիքների մի նոր սկիզբ:


Վահե ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Լրահոս
Հայոց հաղթական բանակի շուրջ համախմբումը բոլորիս պարտքն է․ Արթուր Վանեցյան Արդբեջանական խոցված անօդաչու թռչող սարքն արժե մոտ 30 մլն ԱՄՆ դոլար Արծրուն Հովհաննիսյանի ճեպազրույցը՝ Իջևանում. ՈՒՂԻՂ Վարչապետ Փաշինյանը հանդիպել է ՊՆ և ԶՈՒ ղեկավար կազմին (տեսանյութ) Ալիևը վախենում է, որ Հայաստանում իշխանափոխության վտանգն իրատեսական է. Աղասի Ենոքյան Բելառուսի ԱԳՆ-ն Ադրբեջանին և Հայաստանին կոչ է արել խուսափել իրավիճակի սրումից ՀԱՊԿ-ը հաշվի է առել հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակի մասին Հայաստանի զեկույցը Հայկական հաքերային թիմը կոտրել է Ադրբեջանի մոտ երկու հազար տնային տնտեսությունների և օֆիսների WiFi սարքերը Անթալիայում 4 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է եղել Թող օգնության հասնող Աստվածամայրը մայրաբար պաշտպանի սահմանին կանգնած մեր սպային ու զինվորին. Միքայել Մինասյան Ինչպես են հայ զինվորականները խոցում ադրբեջանական «Elbit Hermes 900» անօդաչու թռչող սարքը (տեսանյութ) Արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի առաջնագծում վերջին երկու օրերին հարաբերական կայուն իրադրություն է ՊՆ-ն հայտնում է երկու զոհի մասին Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները միջնորդեցին գնահատել Քր․ Օր․-ի 300 հոդվածի սահմանադրականության հարցը Վաղը Սևանի մի քանի հասցեներում ջուր չի լինի ՀՀ-ում 24 ժամով կասեցվել է երեք տասնյակից ավելի տնտեսավարողների գործունեությունը. ՍԱՏՄ Անգամ այս իրավիճակում պոռոտախոսող իշխանական պատգամավորների գլխին մի բանով տվեք. Աշոտյան Դժգոհությունը Նիկոլ Փաշինյանից ամենուրեք է. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Դեռևս մեկ շաբաթ առաջ Ալիևը խոսել էր բանակցությունների ոչ էֆեկտիվ լինելու մասին. Տ. Աբրահամյանը՝ ադրբեջանական սադրանքի մասին Վնասվել են Տավուշի մարզի երեք գյուղերի վերգետնյա գազատար ցանցերը Ադրբեջանական կողմը սեփական բնակչությանը շրջապատել է հրետանային մարտկոցներով Պեսկով. Կրեմլում խիստ մտահոգված են Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին փոխհրաձգություններով Արցախա-ադրբեջանական շփման գծում վիճակը հանգիստ է. խոսնակ ՀԱՊԿ-ը կոչ է արել Երևանին և Բաքվին անհապաղ դադարեցնել կրակը սահմանին Հակառակորդի արձակած կրակից մահացու վիրավորում են ստացել զինծառայողներ Նիկոլ Փաշինյանի ու կառավարության պաշտոնական կայքերը կոտրվել են ադրբեջանական հաքերների կողմից Մի քանի ժամ է՝ վարչապետի ու Կառավարության կայքերը հասանելի չեն Ռ. Քոչարյանի և մյուսների գործով դատական նիստը. ՈՒՂԻՂ Ադրբեջանական սոցկայքերը հայտնում են սպանվածների մասին ՀԲԸՄ-ն կանգնած է Հայաստանի կառավարության և զինված ուժերի ու Արցախի ժողովրդի թիկունքին. hայտարարություն Նիկո՛լ, չափերդ լրիվ անցել ես. Ֆարմանյան (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) Հայկական կողմը ադրբեջանցի գեներալ-մայոր ու գնդապետ է ոչնչացրե՞լ ԱԳՆ խոսնակը՝ Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից Բերդ քաղաքի հրետանակոծման վերաբերյալ Գարեգին Բ-ն` Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու մասին ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումները ոչնչացնում են Տավուշի սահմանամերձ բնակավայրերը հրետակոծած ադրբեջանական հենակետերը (տեսանյութ) Հակառակորդը կրակում է Բերդ համայնքի ուղղությամբ Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 339 դեպք «Փաստ». Ադրբեջանի վերնախավում խուճապային տրամադրություն է Չավուշօղլուն հայտարարել է, որ «պատրաստ են զոհել իրենց կյանքը հանուն Ադրբեջանի» Գիշերը ՀՀ ԶՈՒ մարտական դիրքերից դիտարկվել է հակառակորդի տանկի շարժ. ՊՆ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan