AM | RU
USD
EUR
RUB

Ժողովրդավարություն՝ ամեն գնո՞վ

 

ԵՐԵՎԱՆ, 19 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, Times.am«Ամերիկայի կառավարման համակարգը նման է կառքի, որը վարում են երեք ձիեր՝ գործադիրը, օրենսիդրը և դատականը: Նրանցից երկուսը՝ գործադիրը և օրենսդիրը, երկիրը տանում են նույն ուղղությամբ, իսկ դատականը՝ հակառակ կողմ է քաշում»:
Ֆ.Ռուզվելտ, 1937թ.

«Իմ քայլ»-ը պատրաստվում է նոր գործընթաց նախաձեռնել, որի արդյունքում, ասում են, ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանը պետք է հեռացվի իր պաշտոնից: Իշխանությունն ասում է, որ վերջինս ՀՀԿ-ի թեկնածուն է եղել, ով ՍԴ նախագահ է դարձել քաղաքական առևտրի արդյունքում, հետևաբար՝ ՍԴ-ն «պետք է վերադարձվի ժողովրդին», դառնա լեգիտիմ և ժողովրդի կողմից ընդունված:

Այս մոտեցումը բխում է հեղափոխական տրամաբանությունից, սակայն հակասում է ժողովրդավարական պետության ոգուն: Մի կողմից Նիկոլ Փաշինյանը վարչապետ է դարձել նախկիններին հեռացնելու և պատժելու խոստումով: Ժողովուրդը տվել է նրան այդ մանդատը, և այս փուլում այդ խոստման իրականացման համար ցանկանում է հեռացնել Հրայր Թովմասյանին: Մյուս կողմից, նույն Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարում է, որ Հայաստանը պետք է ժողովրդավարական երկիր լինի, ինչը ենթադրում է, որ դատարանները չպետք է ենթադրկվեն գործադիրի և օրենսդիրի ճնշումներին:

Այս հակասությունն իշխանությունները լուծում են «ժողովրդավարություն` ամեն գնով» սկզբունքով: Իմաստն այն է, որ կարելի է խաղալ ոչ ժողովրդավարական կանոններով՝ պայմանով, որ վերջում կհասնենք դրան: Սակայն պատմական օրինակները ցույց են տալիս, որ հանուն ժողովրդավարության, բայց դրա ոգուն հակառակ քայլեր անելը լավ տեղ չի հասցրել պետություններին։ Նման քայլերը հաճախ բերել են ավտորիտարիզմի կամ վնասել պարզապես ժողովրդավարությանը: Այդպես է եղել մի շարք լատինամերիկյան երկրներում 1990-ականներին (Պերու, Վենեսուելա) և այդպես է հիմա` Արևելյան Եվրոպայի որոշ երկրներում (Հունգարիա, Լեհաստան): Ժամանակին նմանատիպ խնդրի է բախվել նաև ԱՄՆ-ն։ Հեռավոր 1937թ-ին ԱՄՆ-ի նախագահ Ֆ.Ռուզվելտը փորձեց դատարանի անդամների քանակը մեծացնելու ու իր նախընտրած մարդկանց ավելացնելու միջոցով իր ազդեցությունը տարածել Բարձրագույն դատարանի վրա։ Սակայն ԱՄՆ նախագահին չհաջողվեց դա անել։ Կոնգրեսը, որտեղ իր իսկ կուսակցությունը մեծամասնություն ուներ, խոչընդոտեց դրան։ Պատճառը մեկն էր՝ նախագահը չպետք է խառնվի դատական համակարգի գործերին. դա գրված և չգրված օրենք էր։

Բացի այս ամենից, առողջ բանականությունը նույնպես կանխորոշում է նման գործելակերպի ապագա վտանգները: Իշխանությունները փոխվելու են ժամանակի ընթացքում: Հաջորդները նույնպես ոչնչով կաշկանդված չեն լինի ՍԴ՝ իրենց նախագահին առաջարկելու համար: Բոլոր հիմնավորումները կարող են կրկնվել. ժողովրդի մանդատ, դատարանների նկատմամբ վստահություն, անօրինական որոշումներ և այլն։ Այսպես Սահմանադրական դատարանը երբեք չի ունենա չեզոք արբիտրի այն դերը, որը բնորոշ է զարգացած և իրավական պետությանը: Սա կարևոր է հասկանալ: 

Սահմանադրական դատարանի շուրջ գործընթացները ցույց կտան, թե իշխանությունները որքանով են իրարից տարանջատում կարճամկետ ու երկարաժամկետ քաղաքականությունը, այսօրեական շահերը և պետականաշինությունը:

Հովսեփ ԲԱԲԱՅԱՆ

Լրահոս
Ովքե՞ր են խանգարում Ցեղասպանության ճանաչմանը ԱՄՆ Սենատում Թույլատրելի՞ է արդյոք նման արտահայտությունը բարձրաստիճան պաշտոնյայի կողմից. Ռուբեն Մելիքյան Առաջիկա 5 օրվա եղանակի կանխատեսում Երևանում և ևս 6 մարզում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Մի՛ ջղաձգվեք, Դաշնակցությունն իր օրակարգով շարժվում է առաջ. Իշխան Սաղաթելյան Ադրբեջանի կողմից ծայրահեղ դիրքորոշման պնդումը կհանգեցնի բանակցությունների դադարեցման․ Տիգրան Աբրահամյան Էրդողանը հայտնել է, թե երբ թուրքական զինված ուժերը կհեռանան Սիրիայից Ուտելիքներ, որոնք առաջացնում են աղիքային հիվանդություններ Երևանում շունը հարձակվել է 17-ամյա աղջկա վրա Որոշ շրջաններում օդի ջերմասիճանը կբարձրանա Էրմիտաժ մտնելու համար հերթեր են գոյացել Երևանի պատմության ամենաթանկ ամանորը Բաղդադում կրակոցներից զոհերի թիվը հասել է 50-ի Նոյեմբերին կաթնամթերքի, հացաբուլկեղենի գներն աճել են, շաքարավազինը՝ նվազել Ֆրանսիայում պղծել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին կանգնեցված խաչքարը ԱՄՆ-ում հայտարարել են, որ կշարունակեն առավելագույն ճնշում գործադրել Իրանի վրա Թուրքիան կրկին սպառնացել է վերսկսել ռազմական գործողությունները Սիրիայում Ֆինանսների նախարարը դեմ է առողջապահության պարտադիր ապահովագրության նախագծին ԱՄՆ-ը փորձում է տնտեսապես խեղդել Իրանին․ Սերգեյ Լավրով Հակառակորդը խախտել է հրադադարի ռեժիմն ավելի քան 130 անգամ Հայաստանում վերջին երեք տարիներին սեյսմիկ ցնցումների քանակն աճել է Գիտե՞ք մեր իրականության ամենասարսափելի բաներն ինչերն են... Ավերիչ երկրաշարժից 31 տարի է անցել. Նիկոլ Փաշինյանը Սպիտակում է Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղարի Եվրոպական և Եվրասիական հարցերով տեղակալի հետ Պուտինը Գերմանիայից ժամանած գործարարների հետ հանդիպման ժամանակ գերմաներեն է խոսել (տեսանյութ) Զելենսկին հստակ արդյունքի է սպասում Պուտինի հետ հանդիպումից «ՀԷՑ»-ը տեղեկացնում է. Լույս չի լինելու Լրացավ 1988-ի ավերիչ երկրաշարժի 31-րդ տարելիցը ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ «Փաստ». Կունենա՞նք 2050-ին 5 մլն բնակչություն. թվերն այլ բան են փաստում «168 ժամ». Մենք շարժվում ենք այն օրակարգով, որը տարիներ շարունակ ունենք. Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ «Հրապարակ». Ինչպե՞ս են տեղի ունենալու Ադրբեջանի ժողովրդի հետ բանակցությունները «Հրապարակ». Ամանորին կծախսվի մոտ 10 անգամ շատ գումար, քան Տարոն Մարգարյանի օրոք «Փաստ». Փաշինյանն հասարակության դժգոհ շերտին վերագրում է «չուզողի սինդրոմ» ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Դեկտեմբերի 7 Դեկտեմբերի 7-11-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ Արցախի ժողովրդավարական զարգացմամբ շահագրգռված պետք է լինենք բոլորս. Աշոտ Ղուլյան Ախալքալաքում նույնպես կլինեն ցույցեր Հայաստանի ՏԿԵ փոխնախարարը «դուխով» ելույթ է ունեցել Բաքվում. «Բազար» է սկսվել Ամանորի միջոցառումներին ծախսում են 30 վերելակի գումար
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan